cfg:okcfg:ok
Kuartél Jenerál, 21 Jullu 2026
FALINTIL Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) liu husi Seksaun Jénero F-FDTL ne'ebé dadaun ne'e lidera husi Kapitaun Marquita da Cunha hamutuk ho parseiru Internasionál sira hanesan UN WOMEN, CANADA, FOR ALL WOMEN AND GIRLD realiza Workshop kona-bá Intelijénsia Artifisiál (IA) hodi Hasa'e Koñesimentu ba Pesoál Defeza nian kona-ba Aproveitamentu Intelijénsia Artifisiál (IA) hodi Avansa Feto, Pás no Seguransa iha Civil-Militár nia Resposta ba Dezastre Naturais no Manutensaun Pás.
Workshop ne'e Foku liu ba hadia kapasidade institusionál atu responde ba dezafiu seguransa foun hanesan seguransa dijitál, no hasa'e koñesimentu kona-ba importansia husi AI (Artifisial Intelizensia) no Mós, ne'e sai plataforma ida ba diálogu, troka esperiénsia no kolaborasaun atu promove pás no seguransa neʼebé sustentavel.
Kolokio ida-ne'e hetan apoiu husi UN Women nia projetu, "Asegura Pas no Seguransa iha Sivil Militár nia resposta ba Dezastre no Manutensaun" Paz neʼebé hetan apoiu finansia husi Programa Formasaun no Kooperasaun Militár (MTCP).
Iha sesaun ne'e abertura husi Xefe Estadu Maior FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste Brigadeiro Jenerál José da Costa Soares "Trix" hateten Komandu F-FDTL iha privilėjiu hodi subliña katak integrasaun feto iha F-FDTL nia fileiras la'ós de'it kestaun justisa no ekuidade, maibé, liuliu, kondisaun efikásia operasionál.
"Iha sesaun abertura ida-ne'e atu repete, hodi F-FDTL nia naran, ami-nia apresiasaun kle'an ba UN Women ba lideransa téknika no konseituál ne'ebé oferese iha prosesu ida-ne'e nia laran, no ba Governu Kanadá nian, liu husi Adidu Defeza iha Jakarta, neʼebé nia kompromisu pesoál no institusionál sai hanesan parseria desizivu iha parseria trilateral ida-ne'e-entre Timor-Leste, Kanadá no UN Women - tradús ba rezultadu konkretu no dura ba ita-nia instituisaun".Hateten CEM-FDTL.
Iha sorin seluk mos Xefe Estadu Maior F-FDTL ne'e enkoraja partisipante feto no mane ho espasu ida ne'e ho reflesaun sira hodi hetan benefisiu husi diversidade esperensia no perspetiva ne'ebe ho karakteriza iha fileira.
"Ha'u enkoraja liuliu partisipasaun ativa husi ita-nia militár sira, feto no mane, iha nivel herárkiku hotu-hotu, atu nune'e espasu ba reflesaun ida-ne'e hetan benefisiu tomak husi diversidade esperiénsia no perspetiva sira ne'ebé karakteriza ita-nia fileira".nia haktuir.
Xefe Estadu Maior F-FDTL ne'e subliña tan katak agradese kle'an ba UN Women no parseiru internasional sira ho konfiansa kontinua apoiu no dedikasaun sira ba Timor-Leste hari'i setor defeza ida ne'ebé kompotente,étikamente responsável no transformativu ba jéneru.
"Modernizasaun defeza Timor-Leste nian labele dissosia husi valór sira ne'ebé define ita nu'udar nasaun: reziliénsia, solidariedade, no respeitu ba dignidade umana Intelijensia artifisiál sei sai de'it útil loloos ba F-FDTL to'o pontu ne'ebé nia reflete ho fidelidade,agradesimentu kle'an ba UN Women no Governu Kanadá nian, ba Adidu Defeza iha Jakarta, ba konfiansa, parseria no apoiu kontínua ne'ebé dedika ona ba Timor-Leste. Ha'u iha serteza katak kolókiu ida-ne'e sei marka pasu firme ida tan hodi harii setór defeza ida ne'ebé kompetente teknolojikamente, étikamente responsável no transformativu duni ba jéneru.Tanba ne'e ha'u deklara kolókiu" Intelijensia Artifisiál ba Paz Inkluzivu" nakloke, hodi dezeja ba partisipante hotu-hotu loron rua ho susesu".remata
Partisipa iha serimónia abertura ne'e hanesan Xefe Estadu Maior F-FDTL, Xefe Gabinete Ministeriu Defeza, Reprezentante UN Women iha Timor-Leste, Adidu Defeza Kanada, Representante Komandante Komponente no Unidade, Diretór-Jerál no Diretór Nasionál Ministériu Defeza, Xefe Divizaun F-FDTL, Ofisiais, sargento no prasas F-FDTL sira.
Ekipa Média F-FDTL
Boni Mendonça
Ave. Nicolao Lobato, Fatuhada
Comoro, Dili, Timor-Leste
Tel: +670 78156312
Email: info@fdtl.mil.tl