NOTISIA

F-FDTL Ho Ministeriu Defeza Halo Reflesaun Selebra Vitória Tinan 2024

Kuartel Jenerál, 28 Dezembro 2024.
Komandu FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste F-FDTL hamutuk ho Ministeriu Defeza halo reflesaun konjunta, selebra vitória susesu durante vizita internasionais  mai Timor-Leste iha tinan 2024.
Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jenerál Domingos Raúl "Falur Rate Laek" hato'o parabéns bá família nia apoiu tomak ho dedikasaun empenamentu iha tinan 2024 nian laran.
"Ohin ita halo reflesaun hamutuk selebra vitoria susesu seguransa iha tinan 2024, ne'ebé liu ona, la kleur tan ita simu tinan foun 2025 mai, tanba ne'e tinan tuan ne'ebé liu ona sai hanesan esperiénsia di'ak no la di'ak ne'ebé ita halo liu ona, ha'u hein katak ida ne'e sai reférensia atu hadia iha tinan oin mai".
Subliña tan katak, misaun ne'ebé estadu Timor-Leste oferese bá Instituisaun F-FDTL tenki asegura no implementa ho di'ak, maske hasoru defaziu ho konstrajiamentu ho difikuldade, maibé Militár ema ida ne'ebé treinadu ho formasaun sira ne'ebé iha prontu kumpri Ordem hodi halo servisu serbí  povu no Nasaun Timor-Leste.
CEMGFA afirma, enkontru konsellu superior defeza seguransa ne'ebé lidera husi Presidente Repúblika José Ramos Horta hato'o apresiasaun parabeniza bá instituisaun F-FDTL bá servisu operasaun ne'ebé apoiu Instituisaun PNTL Asegura seguransa iha vizita amu papa Francisco mai Timor-Leste ho susesu.
"Iha enkontru konsellu superior defeza seguransa ita nia alta entidade nasaun Timor-Leste sira parabéns ita ho apresiasaun di'ak bá ita liu liu operasaun seguransa ne'ebé ita fó apoiu bá PNTL susesu bo'ot tebes ita simu vizita amu papa Francisco mai Timor-Leste la'o di'ak tebes".
Nia Afirma, apresiasaun sira ne'e alta entidade Nasaun Timor-Leste fó parabéns ne'e hanesan kritika ida bá Instituisaun F-FDTL para hadia nafatin sala ne'ebé iha no buat ne'ebé la iha buka atu rezolve no saida mak la halo buka atu halo hotu ida-ne'e mak Importante.
Aleinde ida ne'e, komandante iha Instituisaun F-FDTL ha'u representa sira hotu atu hato'o ami nia deskulpa bá públiku tomak, maibé ha'u mós husu atu iha tinan foun 2025 ne'ebé mai sosiadade sivil ho Komunidade tenki apoiu  no kopera di'ak ho Militár para ita ajuda Governu bele dezenvolve ita nia rai halo investimentu ida di'ak atu redus ita-nia difikuldade ekonómia finansial ne'ebé iha ita nia rai laran.
"Ha'u husu bá Militar hotu tempu ida ne'e ita halo reflesaun ba ita ida idak nia aan hadia vida família ho Instituisaun atu ita nia kareira ne'e bele  la'o di'ak kontinua hametin relasaun di'ak ho Polísia Nasionál Timor-Leste atu serbí ba povu no nasaun Timor-Leste," hakotu CEMGFA.
Média F-FDTL
 

F-FDTL Ho Ministériu Defeza Hasa’e Bandeira Nasionál Inísiu Fulan Dezembru

Kuartel Jenerál Fatuhada 01 Dezembru 2025

 

Komandu FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) hamutuk ho funsionáriu husi Ministériu Defeza (MD) hasa’e Bandeira Nasionál inísiu fulan Dezembru nian iha resintu Kuartel Jenerál F-FDTL no Ministériu Defeza Fatuhada Dili.

 

Hafoin serimónia hasa’e bandeira Nasionál iha intervensaun Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek” hanesan inspetur serimónia hateten ita iha parada primeira semana ba fulan ida ne’e hanesan fim do ano, foin maka ita liu tia serimónia bo’ot proklamasaun Independénsia ba tinan-50 kuaze ita rezista iha Timor-Leste entidades no komponente tomak halo.

 

Ita ministériu Defeza (MD) no F-FDTL nia partisiapasaun laos oituan maibé makas iha atividade hotu-hotu Cimic, kultural, apoiu lozistika, operasaun no parada militár. Ita hotu kontribui, klaru que prosesu kompleksu boot ida, todan boot ida, dala barak ita regista difikuldade barak ita iha mais ita konsege halo tia portantu ita boot sira no parabéns ba imi hotu". Hateten XEMJ F-FDTL

 

Partisipa iha serimónia ne’e Xefe Estadu Maior Jenerál Forsas Armadas Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek”, Xefe Estadu Maior F-FDTL José da Costa Soares “TRIX” Ofisiais Superiores husi Kuartel Jenerál, ofisiais Kapitães, Sargentos no Prasas husi Kuartel Jenerál, Asesores, inklui Funsionariu husi Ministério Defeza.

 

Ekipa Média F-FDTL

J’Silva

F-FDTL Ho Ministeriu Defeza Hasa’e Bandeira Nasional Inisiu Fulan Outobru

Kuartel Jenerál Fatuhada,06 Outubru 2025

 

Komandu FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) hamutuk ho funsionariu husi Ministériu Defeza (MD) hasa’e Bandeira Nasionál inisiu fulan outobru nian iha resintu Kuartel Jenerál F-FDTL no Ministériu Defeza Fatuhada Dili.

 

Hafoin serimónia hasa’e bandeira Nasionál iha intervensaun Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek” hanesan inspetur serimónia hateten mesmu iha fulan sira liu bá ita hasoru difikuldades barak maibé ho vontade sira no esforsu tomak hodi ultrapasa ona aktividades lobuk ida, husu nafatin bá membru F-FDTL inklui mós Funsionariu husi MD prepera a’an didi’ak hodi hein nafatin misaun sira ne’ebé sei tuir mai.

 

“ Ohin ita tama ona bá inisiu fulan outobru nian ita liu ona desafiu, difikuldades lubuk ida ho ita nia vontade tomak ita termina ona aktividades balun, ita prepara a’an nafatin hodi kontinua misaun sira iha últimu trismetre ne’ebé eventus lobuk ida sei mai, nune’e ita prepara a’an nafatin henesan ema profisional servisu bá bem estar komunidade paz no estabilidade ita prepara a’an nafatin ita bele hala’o servisu sira ho di’ak” hateten CEMGFA Tenente Jenerál Falur Rate La’ek iha resintu Kuartel Jenerál.

 

Partisipa iha serimónia ne’e Xefe Estadu Maior Jenerál Forsas Armadas Tenente Jenerál Domingos Raúl “ Falur Rate Laek”, Ofisiais Superiores husi Kuartel Jenerál, ofisiais Kapitães, Sargentos no Prasas husi Kuartel Jenerál, Asesores, inklui Funsionariu husi Ministério Defeza.

 

Média F-FDTL

Izidor Lopes

Bonifácio Mendonça

F-FDTL no PNTL Lansa Operasaun konjunta Ouro Forsa Tarefa Hodi Garante Seguransa Iha Territóriu Nasionál

Dili, 30 Novembru 2025
 
FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste no Polísia Nasionál Timor-Leste, Lansa Operasaun konjunta hanaran (Ouro Força Tarefa) Hodi Garante Seguransa iha Territóriu Nasionál Timor-Leste, atividade refere hala'o ho parada jerál iha Kuartel Unidade Espesial Polísia (UEP) iha Fatumeta-Dili.
 
Iha Diskursu Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Falur Rate Laek, hatete, ohin ita halibur iha momentu istóriku ida ne'e, ultrapasa serimónia formatura simples ne'e momentu ohin, reprezenta sinteze institusionál ita-nia nasaun joven, ne'ebé inkorpora iha Forsa Tarefa Konjunta ne'ebé dezeña atu garante dame no hakmatek durante periódu krítiku sira iha ita-nia vida Nasionál.
 
"Diretiva politika ne'ebé Konsellu Ministru aprova la'os de'it dokumentu administrativu, maibé marka estratéjiku ida ne'ebé reafirma ita-nia maturidade institusional".
 
Nia hatutan tán, iha kontestu ida-ne'e, ita hetan tán responsabilidade adisional ida, liuliu hafoin adezaun istórika Timor-Leste nian ba ASEAN iha loron 26 fulan-Outubru tinan ne’e iha Kuala Lumpur. Ita-nia trajetória nu'udar nasaun ida hatudu ho klaru katak susesu iha pilar fundamental tolu, respeitu, adezaun rigorozu ba kadeias komandu, no kapasidade atu servisu hamutuk. Prinsípiu sira ne'ebé forma dezde tempu eróiku sira luta libertasaun nian, kontinua sai ita-nia matadalan ba institusional.
 
"Forsa Tarefa Konjunta entre F-FDTL no PNTL la'os de'it reprezenta estratéjia operasionál ida, maibé simboliza unidade Nasionál. Ita-nia misaun ba periodu kritiku sira ne'ebé sei mai dia 28 Novembru, Loron Finadu nian, Natal, no Loron Tinan Foun nian - sei ezije husi ita ida-idak tau sentidu aas liu kona-bá responsabilidade institusional no kompromísu ba dame".
 
Nia informa, Agora ita hetan observasaun Ia'os de'it internalmente, maibé husi komunidade rejionál ida ne'ebé hein ita nia maturidade, profisionalizmu, no abilidade jestaun institusional husi ita.
 
"Ha'u hakarak subliña, respeitu ba malu, halo kolaborasaun inter-institusional mak setór sira ne'ebé sei lori ita ba susesu. Ne'e la'os formalidade de'it, maibé dever sagradu ba ita-nia ezisténsia nu'udar instituisaun Estadu nian".
 
Paz la'os kondisaun ida, maibé prosesu konstrusaun ne'ebé kontinua. No ita sira hotu maka ninia arkitetu prinsipál. Ba Rai Doben Timor-Leste ba Dame no ba Estabilidade! Hakotu CEMGFA.
 
Iha fatin hanesan intervista Komandante Jerál PNTL hatete, Ohin ita realiza formatura jerál entre F-FDTL ho PNTL iha UEP, hodi hala'o servisu iha terrenu, tuir lolos formatura ne’e ita hala'o ona iha semana hirak ba kotuk mais tamba ami tuir atividade iha rai liur entaun ohin maka foin bele realiza.
 
"Atividade balun ne’ebé maka forsa rua implementa ona bazeia ba rezolusaun governu ne’ebé maka fó sai ona iha fulan rua ba kotuk, Depois de ida ne’e ita nia forsa rua sei halo movimentu hodi hatudu ba ita nia komunidade sira katak sira pronto para atu servisu tanto iha preventive nomos represiva ba situasaun saida de'it maka akontese".
 
Nia Subliña tán, importante maka servisu hamutuk, ohin sua Exelénsia Xefe estadu Maior Jenerál F-FDTL fó ona mensazen katak servisu hamutuk mak importante atu ne’e bele lori susesu ba iha operasaun ida ne’e.
 
Bazeia ba Planu operasaun sai ona tantu ba iha F-FDTL no PNTL komandante sira simu hotu ona sira sei asegura tanto hahú husi dia 01 Novembru no dia 02 Novembru loron mate bian ninian ita nia membru sira sei asegura ida ne’e. Remata
 
Média F-FDTL
📷J’Silva

F-FDTL Partisipa Iha Ezersísiu Bhakti Kanyini Ausindo 2025 (EX BKA 25) Iha Indonésia

Indonésia, 20 Outubru 2025

 

FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ne'ebé xefia husi Tenente Koronel Valério Valente Partisipa iha Ezersísiu BHAKTI KANYINI AUSINDO 25 iha Indonésia.

 

Ex BKA25 hanesan ezersísiu formasaun ida-ne'ebé lidera husi Defeza, Governu-Australianu tomak, hamutuk ho Asistensia Umanitariu no Asistensia Dezastre (HADR) hamutuk ho ajénsia jestaun emerjénsia Indonésia (TNI) no ajénsia jestaun emerjénsia sivíl (BNPB no BASARNAS).

 

Ajensia Austrália sira seluk hanesan Sentru Militár Sivil Austrália (ACMC), Departamentu Negosius Estranjeirus no Komersiu (DFAT) no Ekipa Resposta bá Asisténsia Dezastre Austrália (DART) sei partisipa iha Ex BKA25.

 

Forsa parseiru sira seluk hanesan Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) no Korpu Marinu EUA (MRF-SEA) mós hein katak sei atende hanesan partisipante ka observador sira.

Programa ezersísiu ida-ne'e detalladu liu sei fahe ba partisipante sira iha loron dezenvolvimentu.

Objetivu husi Ezersísiu ida ne'e maka

1. DEZENVOLVIMENTU kona-bá operasaun iha Indonésia no iha rejiaun Indo-Pasifiku tomak iha instalasaun HADR no iha preparasaun ba resposta ba krize;

2. DEZENVOLVIMENTU Interoperabilidade entre ADF, TNI, no ajénsia resposta emerjénsia Australia no Indonezia relasiona ho HADR, kapasidade komandu, kontrolu no koordenasaun;

3. TROKA abilidade, matéria espesializasaun no harii relasaun entre ADF no forsa TNI;

4. ASSIST Indonesia atu dezenvolve Prosedimentu Operasaun Padraun relasiona ho resposta hamutuk, HADR;

5. ENHANCE ADF nia reputasaun nu'udar organizasaun militár profisionál ba Indonezia no parseiru konvidadu sira seluk; no

6. Apoiu edukasaun bá tsunami no ameasa dezastre naturál sira seluk iha komunidade lokál sira iha provínsia Banten súl.

 

Media F-FDTL

Dircia Gama

Kontaktu Ami

Ave. Nicolao Lobato, Fatuhada
Comoro, Dili, Timor-Leste

Tel: +670 78156312
Email: info@fdtl.mil.tl