NOTISIA

Estudante Na'in-19 Frekuenta Ona Kursu Nivél-V Iha ELTF Metinaro

 
Metinaro, 23 Abril 2025
 
Membru FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste hamutuk na'in-19, frekuenta ona kursu Lian Inglesh nivél-V iha English Language training Facility (ELTF) Metinaro, membru hirak ne'e kompostu husi Componente Naval na'in-10, Komponente Forsa Terrestre na'in-1 inklui Forsa Apoiu Jerál na'in-8.
 
Iha enseramentu ne'e reprezentante Xefe Estaadu Maior Jenerál F-FDTL, Xefe Gabinete CEMGFA Koronel Marcelino Ximenes "RIZAI", hatete agradese bá kooperasaun Defence Corporation Program Timor-Leste (DCPTL) nian ne'ebé promove ona militár iha lian Englesh.
 
"Ha'u husu bá graduadus sira ne'ebé ohin gradua ona, atu reviu fali materia hirak ne'ebé sira aprende liu ona, atu tau nafatin iha hanoin no bele dezemvolve kuñesementu no abilidade hirak ne'e, nune'e wain hira fila ba ida-ida nia Componente no Unidade atu aplika nafatin buat hirak ne'ebé imi aprende ona, laos iha lian Englesh de'it maibé imi mós aprende disiplina servisu nian no kultura Militár nian. Tamba nee nafatin hatudu no dezemvolve aan iha ita boot sira nia servisu fatin nomós iha sosiadade nia let".
 
Partisipa iha serimónia ne'e maka hanesan, Reprejentante Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL atuál Xefe Gabinete CEMGFA Koronel 'RIZAI' Reprezentante husi DCPTL Komandante Brigette Jensen, Komandante CICNL Tenente Koronel Eugénio Guterres 'TOFA', Reprejentante Komandante Komponente no Unidades sira inklui Ofisiais Sarjentu no Prasas F-FDTL.
 
Média F-FDTL
📷 Alferes Doni Martins

EZERSÍSIU COBRA 25 LORI MILITÁR HAKBESIK BÁ POVU

 
Ainaro, Foho-Ailico, 23 Outobru 2025.
 
Komandu FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), ensera Ezersísiu Cobra 2025 lori militár hakbesik-aan bá povu ne'ebé mak hala'o durante loron sanulu iha Munisípiu Ainaro, Posto Administrativo Hatu-Udo, Suku Foho-Aulico, Aldeia Raimerlau.
 
Iha diskursu Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Domingos Raúl Falur Rate Laek, hatete, Ezersísiu COBRA 2025, espresaun moris husi ita nia kompromisu institusionál no ita nia responsabilidade bá Nasaun.
 
Agradesedesimentu klean bá Munisípiu Ainaro bele simu Militár sira nu'udar imi nian oan. Jestua fiar ida ne'e hametin lasu ne'ebé labele haketak entre ita-nia Forsas Armadas no Timoroan hotu-hotu. Tenik Tenente Jenerál iha âmbitu Enseramentu Ezersísiu Cobra 25, iha loron 23 Outobru 2025.
 
"Asaun sira CIMIC nian ne'ebé ita hala'o-liuliu asaun psiko-sosiál no kuidadu saúde ne'ebé lori bá labarik-hatudu la'ós de'it atu kumpri misaun defeza nian. Ida-ne'e mós fundamentalmente, atu hamriik iha ita-nia populasaun nia sorin bainhira sira presiza duni. Ida-ne'e maka karakter ne'ebé distinge hodi halo servisu ba ita nia rai-doben".
 
CEMGFA mós subliña, Hahú ohin, faze desizivu ida hein hela ita. Mai ita mantein nafatin vijilánsia konstante no kumpre ho rigorozu misaun sira ne'ebé maka fó mai ita, no kolaborasaun ho PNTL sai nafatin prioridade absoluta.
 
Tempu importante sira hein hela ita. Timor-Leste nia adezaun formál bá ASEAN iha loron 26 fulan-Outubru marka pasu istóriku ida iha ita-nia trajetória nasionál. Tuir mai maka selebrasaun sira loron 28 fulan-Novembru nian no festividade sira Natal no Tinan Foun nian. Iha momentu sira-ne'e ida-idak, ita-nia Forsa Armadas sira-nia prezensa metin no ordenadu, garante seguransa no estabilidade ba nasaun tomak.
 
Kompatriota sira hotu, lori ho ita-boot sira iha jornada ida-ne'e orgullu bá devér ne'ebé imi hotu kumpre. Fila fali bá ida-idak nia destakamentu ho kompromisu no determinasaun foun.
Termina Ezersísiu ida-ne'e ho enerjia foun, ha'u hakarak husik hela mensajen ida neʼebé klaru: disiplina mak pilar bá ita-nia Forsas Armadas. Hein katak Militár ida-idak kaer metin prinsipiu ida-ne'e ho metin. Respeitu bá Kadeia Komandu no lealdade institusionál la'ós de'it formalidade sira maka fundasaun ne'ebé harii instituisaun ida ne'ebé forte, dignu no respeitadu. Hakotu CEMGFA.
 
Iha fatin hanesan Prezidente Autoridade Munisípiu Ainaro hatete, Ezersísiu ida ne'e laos de'it hasa'e abilidade no kapasidade ita boot sira nian, maibé atu hametin lasu amizade militár nian ho komunidade sira hodi koñese forsa ne'e sé, forsa ne'e ita nia oan sira iha ne'ebá atu servi fali povu.
 
"Ita bo'ot sira nia prezensa ne'e fó mensajen ida furak tebes mai ami ho asaun karidade sira ne'e ami espera katak ho atividade sira la hakotu ona ita boot sira nia prezensa iha Ainaro atu ajuda autoridade no esperiensia ita boot sira nian oinsá mak atu servi no atu fó mensagem ida diak liu ba ita nia joven sira para atu hadomi rai ida ne'e, tamba rai ne la fasil hanesan ohin ita hamrik iha ne'e maibé iha prosesu ida naruk tebes".
 
Ikus liu hodi povu Ainaro nian espesialmente povu hatu-Udu hakarak hato'o agrdesementu bá F-FDTL hili Ainaro sai hanesan fatin ne'ebé mak furak no murak hodi hala'o Ezersísiu Cobra 25.
 
Ekipa Media F-FDTL

F-FDTL Apoiu Nesesidade Bazika Bá Munisípiu Ermera, Likisa, Bobonaru No Ataúro Hodi Distribui Bá Orfonato No Ema Ho Defisiensia Sira

Munisípiu, 04-06 Setembru 2025

Reprezentante Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL - Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Koronel Alberto Pereira Dos Santos “COPAS” hanesan mós xefe Gabinete Apoiu Servisu (GAS) hamutuk ho Ministério Defesa (MD) fó apoiu nesesidade basika bá Orfonatu no ema ho Difisensia sira iha Munisípiu Ermera, Likisa, Bobonaro no Ataúro.

Koronel Alberto Pereira dos Santos hatete, Objetivu Ohin Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) fó Apoiu nesesidade basika mai iha Orfonatu no ema ho Difisensia iha Munisípiu Ermera, Likisa, Bobonaro no Ataúro nee hanesan programa kontinuasaun husi loron Aniversáriu FALINTIL bá dala 50 ne'ebé mak ita selebra ona iha fulan kotuk.

Nia dehan iha tempu funu povu mak bee FALINTIL mak ikan, tan ne'e F-FDTL sai hanesan lutu Nasaun nian sempre Apoiu bá komunidade liu-liu bá Ema ho Defisiensia inklui Orfonatu sira ne'ebé iha Territorio laran tomak.

"Ami nia papel atu apoiu ba ita nia komunidade liu-liu ema ho difisensia inklui Orfonatu sira ami la lori materiál maibé ami lori deit mak Nesésidade báziku mak hanesan Mie sedap,Masi-midar, Deho "Tuna Enaak", Mina goreng, Foos, Susu-been "Enaak", Xá, Kafé, Sabaun hariis, Rinso, Masin, Pepsodent, Eskova kose nehan no seluk tan.

 

Media F-FDTL

Evaristo das Dores

F-FDTL Ensera Kursu Formasaun Kona-Bá Diskursu Públiku

Kuartel Jenerál, 13 Setembru 2025

Membru FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) hamutuk nain sanulu resin sia (19) remata ona kursu formasaun kona-bá Diskursu Publiku nian durante loron sanulu iha Eiros Group, programa ne’e hala’o tamba iha koperasaun entre FALINTIL-FDTL ho Defence Coorperation Programa Austrália (DCP).

Iha diskursu Adjunto Divijaun Pesoal Major Rui do Rosário hateten, eiros nia programa forma ona Militár lubuk ida desde Hahu husi kursu komputador to’o mai iha diskursu públiku, ida ne’e bá dala rua ona, tamba ne’e maka parte komandu nafatin agradese bá ita bo’ot sira, tamba ita bo’ot sira preapara ona kondisaun no prepara ona formador, bele ajuda Instituisaun FALINTIL-FDTL hodi prepara iha futuru.

Nia hatutan tan katak, antes atu remata la haluha mós lori komandu nia naran nafatin hato’o agradese bá Diretora Eiros Group ne’ebé durante ne’e halo koperasaun diak ho Komandu, nomós bá formador Sr. Leovijlido Hornai ami agradese tebes tamba ita bo’ot ho laran luak soe ita nia tempo hodi hanorin ona ami nia Militár sira kona-bá diskursu públiku ida ne’e.

Media F-FDTL

Bonifácio Mendonça

F-FDTL Habelar Kooperasaun Militár Ho Nasaun Parseria Sira

Hawai, 21 Jullu 2025.

FALINTIL- Forsa Defeza Timor-Leste( F-FDTL), Xefe Eatadu Maior, Brigadeiro Jenerál Jose da Costa Soares "TRIX", ho Forsa Aérea U.S. Brig. Jenerál Sarah Russ, Asistente Mobilizasaun USINDOPACOM J5.

Durante diskusaun sentradu ba iha habelar kooperasaun militár bilaterál, parseria defeza nian, inklui ba ezersísiu konjuntu no inisiativa formasaun sira, oinsa atu hasa'e kapasidade seguransa marítima nian, hodi koordena no esforsu hodi resposta ba dezastre sira, no hametin programa sira asisténsia umanitária nian.

Aleinde ida ne'e parseria defeza nian ne'ebé aprofunda entre E.U.A. no Timor-Leste, hodi haburas komprensaun kona-ba dinámika seguransa rejionál ne'ebé evolui no identifika oportunidade sira ba solusaun kolaborativa nian.

Enkuantu kompromisiu ida ba Indo-Pasífiku ne’ebé seguru no prósperu, U.S. no Timor-Leste harii hela parseria ida ne’ebé metin ne’ebé harii iha respeitu ba malu no vizaun ida ne’ebé fahe ba prosperidade rejionál.

Nune-e mós USINDOPACOM iha kompromisu atu hasa'e estabilidade iha rejiaun Indo-Pasífiku liuhosi promove kooperasaun seguransa nian, enkoraja dezenvolvimentu pasífiku, hatán ba kontijénsia sira, hadook agresaun no, bainhira nesesáriu, prevalese iha konflitu.

Delegasaun ne'ebé mak akompanha Xefe Estadu Maior F-FDTL Brigadeiro Jenerál José da Costa Soares 'TRIX' mak hanesan, Komandante Komponente Aéreo Lijeira Koronel Helder da Costa, Kapitaun Fragata Guido Guterres, Tenente Koronel Helio Quintas, Tenente Koronel Yosep Taek, Tenente Koronel Domingos OKI no Ajudante Kampo CEM Tenente Vaz.

Média F-FDTL.

Kontaktu Ami

Ave. Nicolao Lobato, Fatuhada
Comoro, Dili, Timor-Leste

Tel: +670 78156312
Email: info@fdtl.mil.tl