NOTISIA

Xefe Gabinete CEMGFA Partsipa Inagurasaun Estatua Saudozu "SOFRE" Iha Alas Manufahi

Manufahi Alas,11 Setembru 2025

Xefe Estadu Maior Jenerál Forsa Armada Tenente Jenerál Domingos Raùl "Faur Rate Laek" Reprejenta husi Xefe Gabinete Xefe Estadu Maior Jenerál Koronel Marcelino Ximenes "Rizai" partisipa iha Serimónia Inagurasaun Estatua Saudozu Veteranu Augosto Fernandes"Sofre" iha Postu Admiminstrativu Alas, Munisípiu Manufahi.

iha Intervensaun Xefe Estadu Maior Jenerál Liu husi Xefe Gabinete hatete, momentu ohin la'os deit serimónia bá inagura estatua maibé atu halo mós rekonesimentu públiku bá moris ne'ebé dedika liberdade, dignidade no integridade Nasaun nian.

"Ho respeitu no gratidaun ne’ebé kle’an, ita halibur ohin bá inagurasaun Estatua Veteranu Augusto Fernandes, ne’ebé koñesidu ho naran “Sofre”. Okaziaun ohin nian la’ós de’it serimónia atu harii estátua iha fatin públiku, ida-ne'e atu komemora rekoñesimentu públiku bá moris ida ne'ebé dedika bá liberdade, dignidade, no integridade ita-nia nasaun nian".

"Ha’u-nia kompatriota Augusto Fernandes moris iha jerasaun ida ne’ebé kompriende katak liberdade la’ós hetan eransa, maibé hetan liu-husi sakrifísiu, korajen, no kompromisu koletivu, Iha nia moris tomak, nia hatudu ho ezemplu katak atu defende rai-doben la'ós de'it presiza aten-barani iha kampu funu nian, maibé mós reziliénsia, dixiplina, no lealdade ba valór sira ne'ebé maka subjasente ba ita-nia identidade nasionál".

"Ohin, ita hanoin nia kontribuisaun ba libertasaun nasionál,Nia la'o hamutuk ho ema barak ne'ebé, liuhosi sakrifísiu, hetan direitu ba autodeterminasaun,sai posivel ba ita-nia povu, hasoru perigu oin-oin, no mantein esperansa maski iha momentu nakukun laran,Ninia servisu, tantu liu husi organizasaun, mobilizasaun sívika, apoiu komunidade, ka kooperasaun entre forsa populár sira kontribui ba ita-nia liberdade".

"Fatin ida-ne'e mós nu'udar espresaun ida bá ita hotu-nia agradesimentu bá família sira ne'ebé apoia, ho pasiénsia no sakrifisiu, luta bá liberdade,Ita hotu hein katak espasu ida-ne'e sai pontu enkontru entre pasadu no futuru, fatin ne'ebé foin-sa'e sira bele rona istória rezisténsia nian, komprende liberdade nia folin, no realiza katak dame mak rezultadu husi opsaun sira ne'ebé ita hili ho responsavel, kooperasaun entre instituisaun sira, no firmeza husi valór sira ne'ebé halibur ita nu'udar povu".

"Ikus liu Obrigadu bá inisiativa husi família. Hau rekomenda atu autoridade Munisípiu no postu administrativu tau matan no dignifika fatin ida ne'e hanesan património Postu Administrativu Alas nian"Remata.

Partisipa iha Serimónia ne'e Xefe Gabinete CEMGFA, Autoridade Munisípiu Manufahi, PNTL Manufahi, APA Alas, Entidades husi Munisípiu Manufahi, Komunidades Alas, xefe suku sira inklui ho Família Saudozu Refere.

Media F-FDTL

Bonifácio Mendonça

Xefe Protokollu F-FDTL Halo Kordenasaun Servisu Ho Prezidente Autoridade Munisípiu Relasiona Ho Ezersísiu Cobra Ne'ebé Sei Realija Iha Ainaro

Ainaro, 30 Setembru 2025

 

Xefe Protokollu FALINTIL-Forsa Defesa Timor-Leste (F-FDTL) Kapitaun de Engenharia José Antonio Nunes da Costa, Hala'o kordenasaun ho Autoridade Lokal iha Munisípiu Ainaro ho objetivu atu rekolla dadus detalhadu kona-bá efetivu representantes no posisaun ka kargu xefia sira ne’ebé hela funsiona iha Munisípiu refere, dadus sira ne’e sei fó baze forte atu envolve autoridade lokál sira iha serimónia abertura atividades Militár F-FDTL ne’ebé sei hala’o iha tempu badak iha Munisípiu Ainaro.

 

Iha oportunidade ida ne’e, delegasaun mós hato’o informasaun ofisiál liu husi Autoridade Munisípiu, Komandu Polísia Munisípiu no Veteranus iha Ainaro, ho objetivu atu sosializa informasaun bá komunidade sira ne’ebé hela ka habita iha área destina atu koopera bá atividades Militár.

 

Objetivu bo'ot husi koordenasaun no sosializasaun ida ne’e mak atu garante kooperasaun maksimu husi komunidade, no mós aumenta nivel konesimentu komunidade kona-bá situasaun no atividades Militár ne’ebé sei hala’o iha área sira ne'ebé destinadu, no jeral bá Munisípiu Ainaro.

 

Média F-FDTL

Nhoy Borges

XEFI ESTADU MAIOR JENERÁL F-FDTL ENSERA KURSU FORMASAUN INVESTIGASAUN OFISIAIS JUSTISA F-FDTL IHA QG

XEFI ESTADU MAIOR JENERÁL F-FDTL ENSERA KURSU FORMASAUN INVESTIGASAUN OFISIAIS JUSTISA F-FDTL IHA QG
 
Kuartel-Jenerál, 10 novembru 2025
 
Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Domingos Raúl " Falur Rate Laek" Halo enseramentu ba kursu báziku ofisiais justisa F-FDTL iha Kuartel Jenerál Fatuhada Dili.
Iha formasaun ne'e Fasilita husi Diretur Nasional Policia Cientifica Investigação Criminal (PCIC-sigla Portugês) Vicente Fernandes e Brito durante loron rua ba Militár sira husi Componentes no Unidades inklui mós Divizaun sira iha Kuartel Jenerál.
 
Iha intervensaun Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Falur Rate Laek hateten ba pesoal militár ne'e laos formasaun ida simples maibé hanesan investimentu estratéjiku ba integridade F-FDTL nian.
 
"Ohin, ita halibur hamutuk atu konklui marka fundamentál ida iha formasaun ba ita-nia pesoál militár. Kursu Formasaun ba Investigasaun reprezenta la'os deit programa formasaun simples ida maibé ne'e hanesan investimentu estratéjiku ida iha exelénsia no integridade FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste nian". hateten CEMGFA.
 
"ha'u hakarak hato'o ha'u nia agradesimentu kle'an ba formadór sira husi PSIC nian, ne'ebé, ho dedikasaun no kompetensia profisionál, fahe la'ós de'it koñesimentu tékniku maibé mós valór fundamentál sira investigasaun judisiál militár nian. Ita bo'ot sira nia kontribuisaun folin-boot tebes ba dezenvolvimentu institusionál ita-nia forsa armada nian".
 
"Investigasaun militár la'ós ezersísiu burokrátiku de'it, maibé instrumentu krusiál atu salvaguarda legalidade, dixiplina, no étika iha ita nia instituisaun, Formandu sira ida-idak agora sai nu'udar guardiaun la'ós de'it ba orden militár maibé ba justisa iha nia sentidu luan ka abranjente".
 
"Edukasaun kontínua maka imperativu kategoriku ida ba organizasaun modernu ruma. Koñesimentu la'ós destinu ida, maibé jornada permanente ba aprendizajen no aperfeisoamentu".
"Kooperasaun institusionál hanesan ita iha ohin loron ho PSIC -mak fundasaun ba dezenvolvimentu organizasionál. Só liu husi fahe koñesimentu no esperiénsia sira maka ita bele hasa'e ita-nia padraun sira ho exelénsia".
 
"Respeitu ba legalidade la'ós opsaun, ne'e obrigasaun fundamentál ofisiál ida-idak, no militár hotu-hotu nian. No responsabilidade ida-ne'e ezije rigor, integridade, no kompromisu ne'ebé metin ba prinsípiu étiku sira".
 
"Ofisiál foin-sa'e sira ne'ebé prezente iha ne'e, ha'u husik hela dezafiu ida: transforma koňesimentu ne'ebé hetan ba asaun responsável. Ita-boot sira nia misaun ultrapasa kumprimentu burokrátiku funsaun sira-nian ne'e reprezenta garantia ba valór fundamentál sira husi ita nia Estadu Direitu, Konta ho Ita-Boot sira-nia dedikasaun atu hametin nafatin ita-nia instituisaun sira, atu hametin lasu sira kooperasaun institusionál nian, no fó onra ba legadu justisa no integridade FALINTIL - Forsa Defeza Timor-Leste nian" Remata.
 
Parisipa iha serimónia enseramentu ne'e mai husi Komandante sira husi Componentes no Umidades Xefe Divizaun sira iha Kuartel Jenerál inklui mós formandos sira.
 
Ekipa Média F-FDTL
📷Boni Mendonça

𝐌𝐢𝐥𝐢ta𝐫 𝐅𝐀𝐋𝐈𝐍𝐓𝐈𝐋-𝐅𝐃𝐓𝐋 𝐍𝐚𝐢𝐧-37 𝐓𝐮𝐢𝐫 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐢𝐝𝐞𝐫𝐚𝐧𝐬𝐚 no 𝐈𝐠𝐮𝐚𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐉𝐞𝐧𝐞𝐫𝐮

(𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐂𝐅𝐓) FALINTIL- Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), kompostu husi Komponente Força Terrestre (CFT), Komponente Aerea Ligeira (CAL) na’in-37 tuir formasaun lideransa bazea bá igualdade jeneru nomós direitu feto iha Timor-Leste.
Formasaun refere estabelese husi F-FDTL,NGO bá Futuru, UN WOMEN, In Patnership Canada, Ministery of Gender Equality and Family inklui UK international Develompent, ho objetivu ida hodi fo formasaun ba feto sira kona-ba lideranasa no direitu feto nian.
Iha abertura bá formasaun ne'e, liu husi intervensaun representante Komandante CFT, Segundu Komandante Interino Tenente Koronel João Bosco Ximenes ”Lenok” agradese bá parte hotu ne'ebé bele inklina Militár sira hodi tuir formasaun ne'e.
"Membru sira ne’ebé mai tuir formasaun ida ne’e hodi aproveita oportunidade ida ne’e ho di'ak ,tamba liu husi formasaun ne’e bele aumenta konesimeñu kona-bá lideransa nian", hateten Tenente Koronel Lenok iha Salaun Tato Toti Baucau, villa Antiga, Tersa-Feira, 11/02/2025.
Tuir orariu abertura refere ho durasaun loron tolu hahu husi loron 11 to 13 fulan fevereiru 2025.
Abertura bá Formasaun refere partisipa husi Segundo Komandante Interino Tenente Koronel João Bosco Ximenes “Lenok”, xefe seksaun Jeneru F-FDTL kapitaun Marquita Da Cunha, inklui ofisiais, sargento, kabo, prasas no Formadór husi UN Women no NGO ba futuru.
𝐄𝐤𝐢𝐩𝐚 𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐂𝐅𝐓

𝐌𝐢𝐥𝐢ta𝐫 𝐅𝐀𝐋𝐈𝐍𝐓𝐈𝐋-𝐅𝐃𝐓𝐋 𝐍𝐚𝐢𝐧-37 𝐓𝐮𝐢𝐫 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐢𝐝𝐞𝐫𝐚𝐧𝐬𝐚 no 𝐈𝐠𝐮𝐚𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐉𝐞𝐧𝐞𝐫𝐮

(𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐂𝐅𝐓) FALINTIL- Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), kompostu husi Komponente Força Terrestre (CFT), Komponente Aerea Ligeira (CAL) na’in-37 tuir formasaun lideransa bazea bá igualdade jeneru nomós direitu feto iha Timor-Leste.
Formasaun refere estabelese husi F-FDTL,NGO bá Futuru, UN WOMEN, In Patnership Canada, Ministery of Gender Equality and Family inklui UK international Develompent, ho objetivu ida hodi fo formasaun ba feto sira kona-ba lideranasa no direitu feto nian.
Iha abertura bá formasaun ne'e, liu husi intervensaun representante Komandante CFT, Segundu Komandante Interino Tenente Koronel João Bosco Ximenes ”Lenok” agradese bá parte hotu ne'ebé bele inklina Militár sira hodi tuir formasaun ne'e.
"Membru sira ne’ebé mai tuir formasaun ida ne’e hodi aproveita oportunidade ida ne’e ho di'ak ,tamba liu husi formasaun ne’e bele aumenta konesimeñu kona-bá lideransa nian", hateten Tenente Koronel Lenok iha Salaun Tato Toti Baucau, villa Antiga, Tersa-Feira, 11/02/2025.
Tuir orariu abertura refere ho durasaun loron tolu hahu husi loron 11 to 13 fulan fevereiru 2025.
Abertura bá Formasaun refere partisipa husi Segundo Komandante Interino Tenente Koronel João Bosco Ximenes “Lenok”, xefe seksaun Jeneru F-FDTL kapitaun Marquita Da Cunha, inklui ofisiais, sargento, kabo, prasas no Formadór husi UN Women no NGO ba futuru.
𝐄𝐤𝐢𝐩𝐚 𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐂𝐅𝐓

Kontaktu Ami

Ave. Nicolao Lobato, Fatuhada
Comoro, Dili, Timor-Leste

Tel: +670 78156312
Email: info@fdtl.mil.tl