- Excelência Ministro da Defesa, Contra-Almirante Donaciano do Rosário Costa Gomes, Professor Doutor;
- Excelências Membros do Governo aqui presentes;
- Excelência Diretor Interino do Instituto de Defesa Nacional e sua respectiva direção e chefias;
- Excelências Oficiais Generais e Oficiais Superiores das F-FDTL e da PNTL;
- Excelências dirigentes máximos do Ministério da Defesa e dos Ministérios relevantes das instituições do Estado aqui representadas,
- Caros graduados da 3ª Edição do Curso Estado-Maior Conjunto e Integrado (CEMCI) e da 1ª Edição do Curso de Capitão de Porto (CCP);
- Caros alunos da 4ª Edição do CEMCI;
- Distintos Convidados;
- Minhas senhoras e meus senhores.
Kampo Sabraka Laran, 02 Fevereiru 2026
Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jenerál Domingos Raúl "Falur Rate Laek" Hatete, loron ohin marka siknifikante historiku tinan 25 transformasaun Forsas Armadas Libertasaun Nasionál Timor-Leste (FALINTIL) bá Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL)
"Hau nia Agradesementu klean bá Koronel José Manuel Afonso no Luis Manuel Bernardino ne’ebé ho sira nia prezensa fó onra bá seremónia ida ne’e tanba sira nia Dedikasaun kompetensia no kapasidade relasiona ho libertasaun Forsa Fundasaun ida ne’ebé ita harii F-FDTL."
Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL ne’e Esplika rekuinesimentu ohin loron sai rekuinesimentu historiku ne’ebé Nasaun tomak nia apoiu ne'e folin bo'ot tebes tanba vizaun estratéjiku politika Militár durante periodu krusial ida ne’ebé komprende lia los fundamental.
"Defeza Soberania Timor-Leste nian presiza los korajen ne’ebé hetan husi luta libertasaun nian maibé liu-liu institusionalismu Nasaun no Profissionalismu no modernizasaun bá ita nia Forsas Armadas nia vizaun ne’e klaru no determinadu tanba transforma Gerileiru sira bá Soldadu Profissional atu konverte bá Instituisaun F-FDTL sei transforma kapasidade ida ne’ebé metin hodi garantia Timor-Leste nia mehi atu afirma nia soberania iha territóriu Nasionál."
Tinan 25 ne’e periodu ida transformasaun Extraordinariu iha jornada ida ne’e nia laran hodi hari enkuadramentu institusional legislativu sira ne’ebé permite implementasaun estratéjiku ne’ebé define ona.
"Ita nia dezenvolvimentu kapasidade operasionál sira ho investimentu rekursu humanu progresaun kareira no formasaun kontinua iha tinan ne’e sei implementa Statutu F-FDTL nian la'os aktus Administrativa nian maibé ho aktu historiku no justisa, ita rekuinese sira ne’ebé luta ba libertasaun TL nian ne’ebé uluk hasoru susar ne’ebé at liu hodi fakar Ran iha ita nia foho lolon sira."
Transformasaun Institusional ne’ebé realiza wainhira iha lideransa futuru nian ohin kompleta transformasaun FALINTIL bá F-FDTL tinan 25 ho inagurasaun Akademia Militár konjunta ne’e pasu disizivu ida iha formasaun akademika Militár bá lider sira ne’ebé sei orienta iha futuru.
"Ida ne’e mak inisiu konsolidasaun ita nia doutrina Militár ne’ebé sei orienta F-FDTL iha jerasaun sira tuir mai tanba ohin ita kuda fini aban ita sei hetan rezultadu ida ne’ebé preparadu diak iha etika fundamental tanba prinsipiu fundamental ne’ebé define atu leal bá Nasaun leal bá Konstituisaun, leal bá kamarada sira no leal bá valor sira ne’ebé harii Instituisaun F-FDTL ne’e luta hasoru operasaun."
Tinan 25 konstrusaun lori Instituisaun FALINTIL-FDTL bá faze kritiku no konsolidasaun Instituisaun Armada nia esperansa no kontinuasaun bá futuru.
Media F-FDTL
José da Silva & Domingos Sarmento
Dili, 05 Maiu 2025.
Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jenerál Domingos Raúl “FALUR RATE LAEK” partisipa iha serimónia inaugurasaun rezidénsia Embaixada Repúblika Angola, iha Praia dos Coqueiros, Díli.
Iha diskursu Embaixadór designadu husi Repúblika Angola iha Timor-Leste, José Andrade de Lemos hateten, inaugurasaun ida ne'e hanesan pasu importante ida ba iha Kooperasaun entre nasaun rua ne'e iha futuru, no bele servisu hamutuk no explora poténsia país rua ne'e nian.
Partisipa iha serimónia ne'e, Presidente Repúblika, Dr. José Ramos-Horta, Presidente Tribunal Rekursu, Vice-Primeiro-Ministro, Vise-Presidente Parlamentu, membru IX-Governu Konstituisionál no korpu diplomátiku ne'ebé designadu iha Timor-Leste.
Média F-FDTL
- Tenente Jenerál Abertura Kopa Navál, Husu Joventude Sira Kria Paz No Estabilidade
- Tenente Jeneral Abertura Semináriu Ba Selebrasaun Aniversáriu Transformasaun FALINTIL Ba F-FDTL.
- Tenente Jenerál F-FDTL partisipa serimónia loron Aniversáriu TNI
- Tenente Jenerál F-FDTL Vijita Fatin Turistika Gas Natural Poto Iha OESILO RAEOA
