NOTISIA

Tenente Jenerál Falur Rate Laek Enkontru Ho Jenerál Turki

Istanbul, 24 Jullu 2025.

Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste, Tenente Jenerál Falur Rate Laek, enkontru ho Xefe Forsas Armadas Repúblika Turkia Jenerál Metin Gürak.

Durante enkontru, omólogu Jenerál Metin Gürak ható agradese bá Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Falur Rate Laek nia prezensa iha feira ida ne'e, maski iha distánsia jeográfika, maibé laiha distánsia iha amizade ne'ebé eziste entre Forsas Armadas Nasaun rua ne'e nian.

Iha fatin hanesan Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jenerál Falur Rate Laek hato'o agradese bá konvite no hato’o saudasaun espesial husi Sua Exelénsia Ministru Defeza nian.

Tanba kompromisu servisu la konsege marka prezensa, ne'ebé delega hau hodi reprezenta Sua Exelénsia Ministru Defeza Contra Almirante Donaciano do Rosario Costa Gomes 'Pedro Klamar Fuik' Ph.D, iha feira ida ne'e, dehan Tenente Jenerál Falur Rate Laek wainhira enkontru ho Jenerál Metin Gürak, iha Sentru Expojisaun Istambul Turky.

Aleinde ida ne'e Parte rua mós troka hanoin kona-bá produtu defeza nian ne'ebé aprezenta iha feira ne'e.

Entretantu papél importante husi peskiza ne'e maka, inovasaun, no dezenvolvimentu teknolójiku hodi hasoru dezafiu kontemporáneu sira. Nu’udar enkontru kortezia ida hodi agradese konvite, dezeja susesu iha organizasaun eventu no agradese bá ospitalidade ne’ebé oferese ba delegasaun.

Nia subliña, hein katak ba oin bele partisipa nafatin iha eventu importante sira hanesan ne`e.

Media F-FDTL

2o Sargento Carceres

Tenente Jenerál Falur Rate Laek Ensera Kursu Formasaun Kapitaun

Dili, 30 Janeiru 2026

 

Xefe Estado Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jenerál Domingos Raúl "Falur Rate Laek" hala'o enseramentu Kursu formasaun Kapitaun, iha Sentru Instrusaun Komandante Nicolau Lobato Metinaro.

 

Tenente Jenerál hatete, membru F-FDTL na'in 25 bá Kapitaun ne'e sira nia realizasaun ne'ebé notável reflete sira nia kompromisu, disiplina, no dedikasaun bá rai doben Timor-Leste.

 

Ho satisfasaun no orgullu bo'ot Xefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Armada (CEMGFA), Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek” dirije bá sira hotu liu-liu bá Kapitaun Na'in 25 ne'ebé marka prezensa iha serimónia Kursu Kapitaun, momentu ne'ebé reprezenta marku desizivu iha progresaun karreira sira pesoál militár sira nian no iha konsolidasaun institusionál F-FDTL nian.

"Hau hakarak kongratula Tenente( ruanulu-resin-lima) 25 inklui feto na'in ida, ne'ebé kompleta kursu ezijente ida ne'e ho exelênsia no distinsaun. Ita-bo'ot sira nia realizasaun ne'ebé notavél reflete ita bo'ot sira nia kompromisu, disiplina, no dedikasaun bá ita nia rai doben. Ita-bo'ot sira hatudu ona katak iha abilidade tékniku, tatiku no lideransa ne'ebé nesesáriu atu asume responsabilidade adisionál ne'ebé maka postu Kapitaun nian sei atribui bá ita-bo'ot sira".

 

Nia subliña, Serimónia enseramentu ida ne'e simboliza materializasaun Estatutu Militár F-FDTL nian, partikularmente kona-bá reforma no rezerva, instrumentu fundamentál atu garante sustentabilidade no renovasaun jerasionál bá Forsas Armadas sira.

 

"Ita implementa hela sistema progresaun karreira bazeia bá méritu, kompeténsia, no kumprimentu rigorozu bá kna'ar sira, hodi garante katak membru militár ida-idak serbí Nasaun iha sira-nia área spesifika, nune'e kontribui bá profisionalizasaun no modernizasaun F-FDTL nian,"

Nia Informa, Kapitaun nia pozisaun reprezenta pontu virajen importante iha kareira militár. "Ita-bo'ot sira la'os de'it atu sai ezekutór no sai komandante iha nivél tátiku, responsavel mós bá lidera pelotaun no kompañia, treinu ita-bo'ot nia subordinadu sira, no ezekuta misaun operasionál sira ne'ebé kompleksu. Ita-bo'ot sira sei sai hanesan fundamentu ba imi nia unidade sira, ligasaun vital entre pensamentu estratéjiku no asaun iha terrenu".

 

Iha nível nasionál Komandu F-FDTL hasoru dezafiu sira ne'ebé la menus signifikativu, protesaun bá soberania territoriál, apoiu bá autoridade sivil sira iha situasaun emerjénsia, kontribuisaun bá dezenvolvimentu nasionál, no manutensaun ba pas no estabilidade ne'ebé povu timoroan serbisu makaas tebes atu alkansa. Tenik CEMGFA

"Hau labele subar faktu katak ita-bo'ot sira sei hala'o kna'ar iha kontestu limitasaun materiál no lojístika. Ita nia Forsas Armadas hasoru limitasaun iha ekipamentu, meius, no rekursu ne'ebé sai realidade ita hotu hatene. Maibé, istória militár hanorin ita katak funu sira la'os manan de'it ho superioridade material, maibé liuliu ho kualidade umana, lideransa ne'ebé inspira, kriatividade tátika, no reziliénsia".

 

Ho nune'e mak Komandu F-FDTL forsa bo'ot liu mak rekursu umanu" Hau iha konfiansá tomak iha ita-bo'ot sira nia abilidade atu sai reziliente hasoru adversidade, atu transforma difikuldade sira bá oportunidade, no atu mantein moral no espíritu luta nian husi ita-bo'ot nia unidade, maski iha sirkunstánsia ne'ebé dezafiante liu".

 

Nu'udar Kapitaun sira sei iha responsabilidade adisional atu influensia ho pozitivu ita bo'ot nia subordinadu, mantein no hametin lealdade bá rai-doben, disiplina militár, no koezaun husi fileira sira.

Nia argumenta la'os liafuan mamuk maibé pilar ne'ebé harii Forsas Armadas ne'ebé kredível no efetivu. Tamba labele haluha katak F-FDTL nia abut iha FALINTIL, legadu ida ne'ebé husik hela mai ita valór folin-laek sakrifisiu bá liberdade, korajen hasoru adversidade, lealdade ba kauza justa, no kbiit atu manán hasoru dezafiu hotu-hotu. Kombatente FALINTIL nia kualidade pesoal sira ne'e tenke inspira nafatin imi ida-idak.

 

Tenente Jenerál Domingos Raul “Falur Rate Laek” Informa, bá futuru Kapitaun ruanulu-resin-lima, " Hau husik bá imi ho reflesaun ikus ida, Enseramentu ne'ebé mak ohin hala'o maka hanesan onra no todan ida. Onra, tanba Nasaun rekoñese ita-bo'ot sira nia valor no fó fiar ba ita boot sira ho lideransa ba nia soldadu sira. Todan, tanba responsabilidade monu bá ita bo'ot sira atu moris tuir konfiansa ne'e loron-loron, iha sirkunstansia hotu-hotu, lahó exesaun ka deskulpa,"katak nia.

 

Nia sujere, sai komandante ne'ebé justu maibé firme, kompetente maibé haraik-an, ezijente maibé komprensivu. Lidera ho ezemplu, kuidadu imi nia ema no tane aas onra Forsa Armada nian. Servi Timor-Leste bo lealdade ne'ebé firme. Konklui.

 

Media F-FDTL

Domingos Sarmento

Tenente Jenerál Falur Rate Laek Halo Vijita Bá Muzeum RBAF

Brunei Darussalam, 13 Maiu 2025

 

Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ho delegasaun akompanha husi Embaixadór Timor-Leste bá Brunei Darussalam Sr. Abel Guterres halo Vijita bá Muzeum Royal Brunei Armed Forces (RBAF).

 

Media F-FDTL 

Sarg. Carceres

Tenente Jenerál Falur Rate Laek Hetan Vizita Husi Peace Center UNTL

Kuartel Jenerál, 15 Jullu 2025

Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste, Tenente Jenerál Domingos Raúl "Falur Rate Laek", simu vizita kortezia husi Professór Antero Bendito ho Virgilio Babo husi Peace Center "Nu'udar Sentru estudu tutela bá Universidade Nasionál Timor Loro Sa'e (UNTL) iha kna'ar fatin Kuartel Jenerál F-FDTL, Futuhada, Dili.

Iha sorumutu ne'e ko'alia liu kona-bá istória Timor nian iha tinan limanulu liu bá ne'ebé mak Timór sira barak destera bá iha Nasaun Angola iha tinan 1966 liu bá.

 

Média F-FDTL.

Tenente Jenerál Falur Rate Laek Ho Ekipa Vizita Saudozu Maulero Nia Rate Iha Turiskai

Turiskai, 16 Agostu 2025.

Xefe Estado Maior Janerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste, Tenente Jenerál Domingos Raúl "Falur Rate" Laek ho Ekipa halo vizita bá saudozu Hilario da Costa Barreto nia Rate, hafoin fila husi serimónia solene bá saudozu Prezidente Nicolao Lobato nia mate fatin iha Binani, Suku Mindelo Turiskai.

"Ohin ha'u mai komprimenta ha'u nia belun Saudozu Maulero hanesan antigu kombatente ne'ebé iha tempu okupasaun ami hamutuk, saudozu nia partisipasaun iha luta bá Independénsia, iha tempu gerila nia laran ultimamente saudozu nomeadu hanesan adjuntu bá rejiaun III nian".

Buat barak mak nia halo iha istória bá Timor-Leste nian ne'ebé mak ema hotu la halo, iha funu laran saudozu finansia kada fulan fulan fó osan bá gerileiro sira iha ailaran.

Ekipa Média F-FDTL

Domingos Sarmento

Kontaktu Ami

Ave. Nicolao Lobato, Fatuhada
Comoro, Dili, Timor-Leste

Tel: +670 78156312
Email: info@fdtl.mil.tl